نقش متمایز هیجان منفی، دیسفوریا و مانیا در پیش‌بینی علائم و نشانه‌های اختلالات هیجانی

چکیده مقاله

مقدمه: مطالعه پیشینه نظری و ادبیات پژوهشی مطرح می‌‌کنند که هیجان‌منفی به عنوان عامل زمینه‌ساز در آسیب‌شناسی اختلالات‌هیجانی نقش بسزایی دارد. با این حال به‌نظر می‌رسد متغیرهای دیگری همچون مانیا و دیسفوریا نیز در این رابطه دخیل هستند. این پژوهش با هدف بررسی نقش هیجان‌منفی، دیسفوریا و مانیا در پیش‌بینی علایم و نشانه‌های اختلالات هیجانی صورت گرفت.
روش:طرح پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود.نمونه موردمطالعه شامل 380 دانشجو در مقاطع تحصیلی کارشناسی، کارشناسی‌ارشدو دکترا بود که به‌شیوه نمونه در دسترس انتخاب شدند.لینک پرسشنامه آنلاین در شبکه‌های مجازی قرار داده‌شد و از شرکت‌کنندگان خواسته‌شدکه برنامه‌عاطفه‌مثبت و منفی واتسون (1999)، سیاهه‌علائم‌افسردگی و اضطراب واتسون (2007)، مقیاس نئپین دیسفوریا برل و استارچویج (2012) و مقیاس خودگزارشی مانیا آلتمن (1997) را تکمیل کنند. برای تحلیل داده‌ها از روش رگرسیون چندگانه و جهت برازش مدل‌مفهومی با مدل‌مشاهده‌شده از تحلیل‌مسیر استفاده شد.
یافته‌ها:یافته‌ها نشان داد بین هیجان منفی با پانیک، اضطراب اجتماعی و افسردگی رابطه مثبت معنادار ‌‌‌‌‌وجود دارد. همچنین رابطه دیسفوریا با پانیک، اضطراب اجتماعی و افسردگی نیز مثبت و ازنظر آماری معنادار است. از طرفی ارتباط مانیا با پانیک، اضطراب اجتماعی و افسردگی منفی و ازنظر آماری معنادار می‌باشد.
نتیجه‌گیری:براساس یافته‌های این پژوهش می‌توان نتیجه گرفت سازه‌های سنتی در آسیب‌شناسی روانی همچون دیسفوریا و مانیا همچنان نقش مؤثری در تبیین واریانس اختلالات‌هیجانی دارند و تکیه صِرف بر هیجان منفی محدودیت‌های نظری و بالینی در درمان به‌همراه خواهد داشت. چراکه پس از شناسایی دقیق عوامل مؤثر در اختلالات‌هیجانی، می‌توان برنامه‌های مداخله‌ای متناسب با هر اختلال را طرح‌ریزی کرد.
کلیدواژه‌ها:هیجان‌منفی، دیسفوریا، مانیا، اختلالات‌‌هیجانی، پانیک، اضطراب، افسردگی