چالش‌های فرزندآوری در جوانان با تأکید بر مؤلفه‌های روان‌شناختی: یک مطالعه کیفی

چکیده مقاله

هدف از انجام این پژوهش بررسی چالش‌های فرزندآوری در جوانان با تأکید بر مؤلفه‌های روان‌شناختی بود. پژوهش حاضر یک مطالعه کیفی بود که به روش پدیدار شناختی تفسیری انجام شد. نمونه پژوهش متشکل از 18 نفر از جوانان متأهل بازه سنی 18 تا 35 سال ساکن شهر تهران در سال 1402 بود که به روش هدفمند انتخاب و پس از طی مراحل اخلاقی پژوهش، از آن‌ها مصاحبه به عمل آمد. برای گردآوری داده‌­ها از ‌مصاحبه‌­های عمیق، فردی و نیمه ساختاریافته استفاده شد و تا زمان اشباع داده‌­ها ‌مصاحبه‌­ها ‌تداوم پیدا کرد. درنهایت نتایج استخراج‌شده از مصاحبه‌­ها بر اساس رویکرد هرمنوتیک و به روش دیکلمن و همکاران (1989) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته­‌های به دست آمده 5 مضمون اصلی و 16 مضمون فرعی را آشکار کرد. مضامین اصلی شامل «عوامل انگیزشی»، «عوامل شناختی»، «عوامل عاطفی/ هیجانی»، «عوامل رفتاری» و «تعیین‌کننده‌های فراروانی مؤلفه‌های روان‌شناختی مرتبط با فرزندآوری» بود. بر اساس یافته‌های پژوهش چنین استنباط می‌شود که عوامل انگیزشی، شناختی، عاطفی/ هیجانی و رفتاری در تعامل با کلان سیستم‌های خارج از خانواده بر تمایلات فرزندآوری و فرزندپروری زوجین تأثیر می‌گذارند؛ به همین جهت ضروری است این عوامل در مشاوره‌های پیش از ازدواج و مداخلات فردی و خانوادگی مورد توجه مشاوران، مددکاران اجتماعی و روان­شناسان قرار گیرد.