برنامه درسی

Hall M.N., et al. (2004). Cell Growth: Control of Cell Size.

Stein G.S., Pardee A.B. (2004). Cell Cycle and Growth Control Biomolecular Regulation and Cancer.

جلسه اول: تنوع اندازه و شکل سلول و مکانیسم های کنترل کننده آن‌ها

جلسه دوم: تعریف رشد سلولی و فاکتورهای کنترل کننده آن

جلسه سوم: فاکتورهای رشد و فاکتورهای موثر بر چرخه و تکثیر سلولی

جلسه چهارم: کنترل چرخه و تقسیم سلولی در مخمر به عنوان یک مدل

جلسه پنجم: مسیرهای انتقال پیام کنترل کننده رشد سلولی از جمله مسیر PI3K/AKT/mTOR

جلسه ششم: نقش پذیرنده‌ها در رشد سلول از جمله نقش پذیرنده‌ها در مسیر سیگنالینگ IGF

جلسه هفتم: انواع میتوژن‌ها و نقش آنها در کنترل رشد سلول

جلسه هشتم: تغییرات سیتوپلاسم سلول قبل و بعد از ورود به مرحله سنتز DNA

جلسه نهم: تمایز سلول و  بیان افتراقی ژنی

جلسه دهم: اپی‌ژنتیک

جلسه یازدهم: ژنوم یکسان سلولهای جنینی (Genomic equivalence) و نقش ژنهای Homeotic

جلسه دوازدهم: تعیین سرنوشت سلولی و مکانیسم‌های آن

جلسه سیزدهم: نقش فاکتورهای سیتوپلاسمی، برهمکنش سلولی، ماتریکس خارج سلولی در تعیین سرنوشت سلول

جلسه چهاردهم: قطبیت سلولی (Cell polarity)، تقسیم سلولی متقارن و نامتقارن و تعیین سرنوشت سلولی

جلسه پانزدهم: نقش مسیرهای پیام رسانی داخل سلولی در تمایز سلولی

جلسه شانزدهم: تمایز سلولی پس از تولد )سلولهای بنیادی و ترمیم(، بازبرنامه ریزی سلولی (Cellular reprogramming)

آشنایی دانشجویان کارشناسی زیست شناسی سلولی و مولکولی با مفاهیم بنیادی رشد و تمایز سلولها و بحث درباره فاکتورهای کنترل کننده رشد وتمایز سلولی و نیز مکانیسم‌ها و مسیرهای پیام‌رسانی رشد و تمایز سلولی می‌باشد.

• Beentje H. (2015). The Kew Plant Glossary: an illustrated dictionary of plant terms - second edition.
• Gale Group (2013). Plants, Algae, and Fungi. Britannica Illustrated Science Library, Encyclopaedia Britannica, Inc.

جلسه اول : Specialized vocabulary of molecular and cell biology: Finding the roots of scientific vocabulary from Latin, Greek and other languages; common suffixes and prefixes in the terminology of  biology, study of texts from different fields of biology sciences, familiarity with principles of translation.

جلسه دوم : Introducing terms related to different types of scientific and conference publications: Types of papers (Original and Review articles, Short papers, Case-study, etc.); How to write articles? Main text (Title page and Abstract, Introduction, Methods and Materials, Results, Discussion, References Supplementary information, etc.).

جلسه سوم : Introducing terms related to different indexes: Institute for Scientific Information/ISI, Islamic World Science Citation Database/ISC, Impact Factor/IF, Median Impact Factor/MIF, etc.

جلسه چهارم : Introduction to different sections and terms of journal and book publishers: publishers, ISBN, ISSN, comparing different styles of writing a scientific topic in several books, journal team.

جلسه پنجم : How to write a Résumé or Curriculum Vitae/CV?

 :جلسه ششم Study and translation of specialized texts in the following fields

جلسه هفتم : Plant Cell structure and function: Discoveries; How cells are studied, Microscopes, Cell theory, Cellular properties and organization, Plasma Membrane, Cytoplasm, Endomembrane System, Cytoskeleton, etc.

جلسه هشتم : Growth and Division of the Cell: Cell cycle; Mitotic and Amitotic division; Karyokinesis and Cytokinesis;

جلسه نهم : Growth phase or Interphase; Multinucleate cells; Division of Chloroplasts and Mitochondria; etc.

جلسه دهم : Plant Genetics and Biotechnology: Genetic material and concepts, Replication of DNA,

جلسه یازدهم : Photosynthesis: Redox reactions and potentials; Light-dependent & -independent reactions, etc.

:جلسه دوازدهم Flower Structure: Pedicel and Receptacle; Sepals, Petals, Stamens, and Pistil (Carpels)

جلسه سیزدهم : Fruit Development: Pericarp, Exocarp, Mesocarp, Endocarp; Fruit Types; etc.

جلسه چهاردهم : Fungi: Fungal Cells, Body construction in Fungi, Life cycles of Fungi, Fungal pathogenicity,etc

جلسه پانزدهم : Algae: Algal cells, Divisions of Algae, Body construction in Algae, Life cycles of Algae, etc.

جلسه شانزدهم : Structure of leaves: Leaf blade, abaxial and adaxial sides, Veins; Petiole, Sessile leaf; Compound leaves; etc.

آشنایی دانشجویان کارشناسی زیست شناسی با اصطلاحات و تعاریف تخصصی زیست شناسی، آشنایی با متون تخصصی انگلیسی در زمینه های مختلف این علم و درک مفهوم متنهای تخصصی مربوط به رشته خود

• ژنتیک پزشکی امری، ترجمه یوسفیان، ل.، وحیدنژاد، ح.( 1399). انتشارات ابن سینا
• ژنتیک مولکولی انسانی استراخان
• Tobias, E.S., et al. (2011). Essential Medical Genetics. 6th ed. Wiley Blackwell.

جلسه اول: آشنایی با خصوصیات ژنوم انسان، ویژگیهای ساختاری ژنهای انسانی، خانوادههای ژنی، ژنهای کاذب
جلسه دوم: نقش بخشهای مختلف ژنوم در بیان ژنها و بروز فنوتیپ در سلامت و بیماری
جلسه سوم: الگوهای وراثتی: اتوزومی غالب، اتوزومی نهفته، وابسته به X ، اتوزومی کاذب ) شبه اتوزومی (
جلسه چهارم: هتروژنی آللی، هتروژنی بالینی، هتروژنی لوکوسی و اثر ژنهای تعدیل کننده، موزائیسم
جلسه پنجم: تنوع ژنتیکی، انواع ) SNP, indel, CNV, Inversion (، مکانیسمهای موثر در ایجاد تنوعات ژنتیکی
جلسه ششم: جهشهای دینامیک : مکانیسم، بیماری هانتینگتون، سندرم ایکس شکننده، دیستروفی میوتونیک
جلسه هفتم: سیتوژنتیک بالینی، تکنیکهای مورد استفاده در مطالعات کروموزمی، اختلالات کروموزومهای اتوزومی
جلسه هشتم: اساس کروموزومی تمایز جنسی، کروموزمهای X و Y ، مکانیسم غیرفعال سازی کروموزم X
جلسه نهم: ابزار و روشهای مطالعات ژنتیک مولکولی انسان توالییابی DNA ، TP-PCR ، MLPA ، ARMS-PCR ، QF-PCR
جلسه دهم: اساس ژنتیکی ناهنجاریهای هموگلوبین: ژنهای گلوبین، تنظیم بیان این ژنها
جلسه یازدهم: جهش در ژنهای رمزگذار آلفا و بتاگلوبین، تالاسمی ها، کم خونی داسی شکل
جلسه دوازدهم: اساس ژنتیکی ناهنجاریهای متابولیسمی، بیماری های فنیل کتونوری، آلزایمر ، DMD ، فیبروز کیستیک
جلسه سیزدهم: وراثت مادری: ساختار mtDNA در انسان، فنوتیپ بیماریهای میتوکندریایی
جلسه چهاردهم: اصول ژنتیک کمی و وراثت چندعاملی صفات کیفی و کمی، اشتراک آلل در بین خویشاوندان
جلسه پانزدهم: وراثت پذیری، همبستگی، مطالعات دوقلویی و تعامل ژن - محیط
جلسه شانزدهم: غربالگری و تشخیص پیش از تولد: آمنیوسنتز، PGD ، CVS ، سونوگرافی

آشنایی دانشجویان کارشناسی زیست شناسی سلولی و مولکولی با مبانی ژنتیک انسانی و آشنایی با اهداف و دستاوردهای پروژه ژنوم انسان و همچنین آشنایی با انواع بیماریهای ژنتیکی و نحوه وراثت آنها

Abbas, Lichtman, A. Pillai, S. (2017) Cellular and Molecular Immunology.
 Delves, P. J. Martin, S. J. Burton, D. R., Roitt, I. M. (2017). Roitt’s Essential Immunology.

جلسه اول: تاریخچه علم ایمنی شناسی، تاریخچه ایمونولوژی سیستم دفاعی ذاتی و اختصاصی
جلسه دوم: تفاوت سیستم دفاعی ذاتی و اختصاصی، اجزا و سلولهای موثر در آنها
جلسه سوم: انواع پاسخهای ایمنی، خصوصیات و اجزای سیستم ایمنی، ذاتی و ایمنی اختصاصی
جلسه چهارم: هماتوپوژنز و سلولهای سیستم ایمنی : آشنایی با انواع سلولهای ایمنی و خصوصیات هرکدام
جلسه پنجم: لنفوسیت های B و T ، سلولهای کشنده طبیعی
جلسه ششم: ماکروفاژها، نوتروفیلها، ائوزینوفیلها، بازوفیلها و ماست سلها و پیشساز هر کدام در مغز استخوان
جلسه هفتم: انواع سلولهای سیستم ایمنی ذاتی و اکتسابی و وظایف آنها
جلسه هشتم: بافتهای لنفاوی اولیه و ثانویه و سلولهای لنفاوی، ساختار هرکدام از بافتهای لنفاوی و نحوه عملکرد آنها

جلسه نهم: سیستم ایمنی ذاتی و اعمال بیولوژیک آن: خصوصیات کلی ایمنی ذاتی و اهمیت پاسخهای ایمنی ذاتی
جلسه دهم: آشنایی با عملکرد سیستم کمپلمان و نقش آن در اپسونیزه و لیز میکروارگانیسمها و ایجاد التهاب و مسیرهای فعال شدن آنها
جلسه یازدهم: ایمنوگلوبولین: ساختار مولکولی و ژنی، اعمال بیولوژیک، واکنش آنتیژن و آنتیبادی، آنتیژن، ایمونوژن، هاپتن، شاخص آنتی ژنیک یا اپی توپ، ادجوانت
جلسه دوازدهم: کمپلکس سازگاری نسجی) MHC ،) ساختار مولکولی و ژنی، انواع MHC ، عرضه آنتی ژن و مکانیسم پردازش آنتی ژن توسط MHC
جلسه سیزدهم: رشد و تمایز سلول T : رشد و تمایز اعم از T کمکی و سایتوتوکسیک
جلسه چهاردهم: رشد و تمایز سلول B : ساختار آنتی بادی، ویژگیهای انواع آنتی بادی، عملکرد بیولوژیک آنتی بادیها، اساس اتصال آنتی بادی به آنتی ژن .
جلسه پانزدهم: تحمل ایمنی، تنظیم پاسخهای سیستم ایمنی
جلسه شانزدهم: ایمنیشناسی تومورها و نقص ایمنی: بیماریهای ناشی از نقص سیستم ایمنی ذاتی و اکتسابی، انواع آنتی ژنهای توموری، مکانیسم های ایمنی ذاتی و اکتسابی در مقابله با تومور و مکانیسم های فرار تومور از پاسخهای سیستم ایمنی، آشنایی با روشهای ایمونوتراپی تومور
جلسه هفدهم: واکسن و واکسیناسیون : انواع واکسنها، روشهای جدید برای تهیه واکسنها، راههای مختلف ایجاد مصونیت، نحوه عملکرد انواع واکسن، خطرات احتمالی تجویز واکسن و راههای مقابله، اجزای تشکیل دهنده و عملکرد چند واکسن

آشنایی دانشجویان کارشناسی زیست شناسی با سیستم ایمنی ذاتی و اکتسابی و اجزای آنها، برهمکنش سیستم ایمنی با
میکروارگانیسمها و سازوکارهای دفاعی، بیماریهای ناشی از نقص سیستم ایمنی ذاتی و اکتسابی، خودایمنی واکسیناسیون

• Fowler, S., et al. (2016). Concepts of Biology. OpenStax, Rice University.
• O'Connor, C. (2010). Essentials of Cell Biology. Cambridge, MA: NPG Education.
• Chandar, N., Viselli S. (2019). Cell and Molecular Biology. Wolters Kluwer.

جلسه اول : Specialized vocabulary of molecular and cell biology: Finding the roots of scientific vocabulary from Latin, Greek and other languages; common suffixes and prefixes in the terminology of  biology, study of texts from different fields of biology sciences, familiarity with principles of translation.

جلسه دوم : Introducing terms related to different types of scientific and conference publications: Types of papers (Original and Review articles, Short papers, Case-study, etc.); How to write articles? Main text (Title page and Abstract, Introduction, Methods and Materials, Results, Discussion, References Supplementary information, etc.).

جلسه سوم : Introducing terms related to different indexes: Institute for Scientific Information/ISI, Islamic World Science Citation Database/ISC, Impact Factor/IF, Median Impact Factor/MIF, etc.

جلسه چهارم : Introduction to different sections and terms of journal and book publishers: publishers, ISBN, ISSN, comparing different styles of writing a scientific topic in several books, journal team.

جلسه پنجم : How to write a Résumé or Curriculum Vitae/CV?

 :جلسه ششم Study and translation of specialized texts in the following fields

جلسه هفتم : Cell structure and function: Discoveries; How cells are studied, Microscopes, Cell theory, Cell properties and Organization, Comparing Prokaryotic and Eukaryotic cells, Plasma Membrane, Cytoplasm, Endomembrane System, Cytoskeleton, Inter- and Intra-Cell Matrix, etc.)

جلسه هشتم : Cell division: Types, Mitotic and Amitotic division, Binary Fission, etc.

جلسه نهم : Cell cycle: Interphase, The Mitotic Phase, G0 Phase, Check Points, etc.

جلسه دهم : Enzymes: Types, Classifications, Functions, etc.

جلسه یازدهم : Molecular biology: Structure of DNA and RNA, How DNA is arranged in the Cell, etc.

:جلسه دوازدهم Biotechnology: Manipulating Genetic Material, Gene Cloning, etc.

جلسه سیزدهم : Central dogma: DNA Replication, Transcription, Translation, Genetic Code, etc.

جلسه چهاردهم : Bacteria: Size, Shape, Arrangements, General properties, etc.

جلسه پانزدهم : Viruses: Structures, Morphology, General properties, etc.

جلسه شانزدهم : Immunity: Types, Classifications, Response, etc.

آشنایی دانشجویان کارشناسی زیست شناسی با اصطلاحات و تعاریف تخصصی زیست شناسی، آشنایی با متون تخصصی
انگلیسی در زمینه های مختلف این علم و درک مفهوم متنهای تخصصی مربوط به رشته خود

-

1. فتحی، م.، بهمنش، م.، خواجه، خ.، نیکخواه، م. ) 1390 (. راهنمای ایمنی زیستی، دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده علوم زیستی

2. World Health Organization. (2020). Laboratory Biosafety Manual, 4th eds (last edition).

th eds (Latest

3. Wooley D.P., Byers K.B. (2017). Biological safety: principles and practices. 5

edition), ASM Press, Washington, DC, USA.

1- ایمنی زیستی: تعریف، اهمیت )دیدگاه سلامت فردی و محیط زیست(، دستورالعملها و اهمیت رعایت مقررات ایمنی زیستی

2- مخاطرات و مقررات استفاده از انواع میکروب ها: رده بندی انواع میکروارگانیسم های پاتوژن و آشنایی با مخاطرات و مقررات کار با آنها

3 -ضدعفونی و مدیریت پسماند: آشنایی با نحوه تشخیص آلودگیهای زیستی و روش های ضدعفونی آنها (تعاریف مواد ضد

میکروبی، گندزدا، کشنده زیستی، میکروب کش شیمیایی، آلودگی زدا، ضدعفونی کننده، و غیره)

4-مخاطرات و مقررات استفاده از دیگر انواع سلولهای زنده (هیبریدی و سرطانی و تغییر یافته): تعریف، اهداف، کاربردها، معیارها در قوانین و مقررات ملی و بین المللی، جابجایی و دفع آنها

6- مخاطرات و مقررات استفاده از مشتقات مواد بیولوژیک: از قبیل مقررات کار با انواع مایعات، بافتها و یا سلولهای جدا شده از موجودات زنده پرسلولی، مقررات استفاده از DNA و پریونها و RNA و DNAی نوترکیب

7-مخاطرات و مقررات استفاده از موجودات تراریخته یا دستکاری شده ژنتیکی: تعریف، اهداف، کاربردها

 8-معیارها در قوانین و مقررات ملی و بین المللی در خصوص نحوه کار، نگهداری و تولید فرآورده ها و مشتقات استخراجی از این موجودات تغییر یافته ژنتیکی

9-ایمنی آزمایشگاهی: تعریف و اهداف، دستورالعملها و مقررات ایمنی زیستی در آزمایشگاهها

10- معرفی انواع آزمایشگاه زیستی و رده بندی ایمنی آن

11-مقررات و اقدامات فوریتی در آزمایشگاه: از قبیل آشنایی با نحوه پیشگیری و اطلاع رسانی و مقابله با مخاطرات آزمایشگاهی

12-وسایل حفاظت شخصی و تجهیزات مربوط به ایمنی شخصی در مقابله با خطر، اطفاء حریق و انواع کپسول آتش نشانی و کار برد آنها

13- استفاده از دوشهای اضطراری و چشم شور در آزمایشگاه، جعبه کمک های اولیه و استفاده از آن، تلفن های ضروری و غیره

14-تجهیزات آزمایشگاهی و ایمنی کار با آنها: هودشیمیایی، هودهای زیستی، سانتریفیوژها، اتوکلاو، ورتکس، هات پلیت، انکوباتوهای ساده و شیکر دار، و غیره

16-استفاده از علائم ایمنی در آزمایشگاهها و بر چسب گذاری مواد شیمیایی یا MSDS

17- ایمنی کار با مواد نانو: تعاریف، انواع مواد نانو و مقررات استفاده از آنها

18-ایمنی کار با فلزات سنگین، مواد رادیو اکتیو و پرتوزا

هدف این درس آشنایی دانشجویان دوره کارشناسی رشته زیست شناسی با اصول ایمنی و فرآیندهای پیشگیرانه و جبرانی هنگام وقوع اتفاقات در استفاده از مواد زیستی و شیمیایی است. دانشجویان پس از گذراندن این درس قادر به انجام فعالیت های ایمن در هنگام استفاده از مواد زیستی و یا مشتقات آنها، مواد شیمیایی و تجهیزات آزمایشگاهی خواهند بود.

ساختار و عملکرد غشاءهای سلولی

1. Alberts B., et al. (2016). Molecular Biology of the Cell. 6th ed. (Latest edition). CRC Press.

2. Cooper G.M. (2019). The Cell-A Molecular Approach. 8th ed. (Latest edition). Oxford University Press.

3. Iwasa J., Marshal W. (2016). Karp’s Cell and Molecular Biology-Concepts and Experiments. 8th ed. (Latest

edition). Wiley E-Text.

4. Lodish H., et al. (2016). Molecular Cell Biology. 8th ed. (Latest edition). W. H. Freeman and Company.

جلسه اول: اسکلت سلولی : مفاهیم، تعاریف، آشنایی با اجزاء تشکیل دهنده، اهمیت و عملکردها
جلسه دوم: میکروفیلامنتها ) ریزرشتهها ( در یوکاریوتها و پروکاریوتها، ساختار و مکانیسم تشکیل میکروفیلامنتها
جلسه سوم: ساختارهای سلولی مبتنی بر میکروفیلامنتها ) کمربند چسبنده، فیلوپودیا، لاملیپودیا، رشته های استرسی (
جلسه چهارم: پروتئینهای متصل شونده به میکروفیلامنتها و نقش و اهمیت آنها، موتور پروتئینهای میکروفیلامنتها ) میوزین
ها معمول و غیر معمول (
جلسه پنجم: نقش اسکلتسلولی در انتقالات وزیکولی درون سلولی، اسکلت قشری سلول، فاگوسیتوز و تحرک و
مهاجرت سلولها ) حرکت آمیبی و حرکت با صفحه رشد ( و سازوکارهای مولکولی آنها
جلسه ششم: نقش اکتین و میوزین در ساختار و انقباض عضلانی و سازوکارهای مولکولی آن و نقش میکروفیلامنتها در
ایجاد قطبیت سلولی
جلسه هفتم: میکروتوبولها، پروتئینهای مرتبط با میکروتوبولها و نقش واهمیت آنها، موتور پروتئینهای میکروتوبولی
جلسه هشتم: مراکز سازمان دهنده میکروتوبولی در سلولهای جانوری و گیاهی، پویایی میکروتوبولها
جلسه نهم: دوکهای میتوزی، انواع و نقش آنها در تقسیم، سازوکارهای دخیل در شکلگیری رشتههای دوک میتوزی،
ناپایداری میکروتوبولی در میتوز و نقش کاینزینها در آن، نقش فراگموپلاست در سیتوکینز سلولهای گیاهان عالی
جلسه دهم: رشتههای حدواسط، انواع رشتههای حدواسط، تجمع و تخریب رشته های حدواسط، عملکرد و اهمیت
برخی از انواع رشته های حدواسط، نقش رشته های حدواسط در تخریب و تشکیل مجدد پوشش هسته سلول
جلسه یازدهم: اتصالات بین سلولها و محیط آنها ) مفاهیم، تعاریف، اهمیت (
جلسه دوازدهم: ماتریکس خارج سلولی و اجزاء تشکیل دهنده آن ) کلاژنها، پروتئوگلیکآنها، فیبرونکتین، لامینینها ( ،
ویژگیهای پویایی ماتریکس خارج سلولی
جلسه سیزدهم: نقش و اهمیت اینتگرینها ) در انعقاد خون توسط پلاکتها، فعالیتهای زیستی سلولهای بیگانهخوار و
اتصالات سلول - ماتریکس ( ،
جلسه چهاردهم: انواع اتصالات بین ماتریکس خارج سلولی و اسکلت داخل سلولی ) اتصالات چسبندگی کانونی و
اتصالات همی دسموزوم (
جلسه پانزدهم: اتصالات سلول به سلول ) مفاهیم، تعاریف، اهمیت ( ، انواع اتصالات سلول - سلول ) تصالات چسبنده،
دسموزوم
جلسه شانزدهم: اتصالات محکم، اتصالات شکافدار، نانولوله های تونلی، پلاسمودسماتا و ساختار و عملکرد آنها
جلسه هفدهم: نقش چسبندگی سلولی در التهاب و متاستاز

هدف این درس معرفی اجزاء سازنده اسکلتسلولی و بررسی نقش آنها در حرکات، تقسیم و کنترل فرآیندهای سلولی است. ایجاد الگوهای فکری مناسب در رابطه با ارتباط اسکلتسلولی با بروز برخی از بیماریها و ایجاد انگیزهی مناسب در رابطه با جستجوی روشهای درمانی جدید که بتواند به طریقی منجر به درمان بیماریها گردد.

زیست شناسی مولکولی پروکاریوتها

1. Bruns, D. E., Ashwood, E. R., & Burtis, C. A. (2007). Fundamentals of molecular diagnostics. Elsevier

Health Sciences.

2. Buckingham, L. (2019). Molecular diagnostics: fundamentals, methods and clinical applications. FA Davis.

3. Coleman, W. B., & Tsongalis, G. J. (2019). Molecular diagnostics: for the clinical laboratorian. 3rd ed. (Latest edition). Springer Science & Business Media.

4. Grody, W. W., Nakamura, R. M., Kiechle, F. L. & Strom, C. (2010). Molecular diagnostics: techniques and applications for the clinical laboratory. Academic Press.

جلسه اول: تاریخچه تکنیکهای تشخیصی در زیستشناسی و زیستشناسی مولکولی
جلسه دوم: روشهای استخراج و بررسی DNA ، RNA و پروتئینها
جلسه سوم: روشهای تفکیک اندازه و سایز ماکرومولکولها : معرفی اصول کلی و همچنین نحوه آنالیز ماکرومولکولها
جلسه چهارم: طیف سنجی اسیدهای نوکلئیک، روش الکتروفورز
جلسه پنجم: روشهای بلاتینگ اسیدهای نوکلئیک و پروتئین
جلسه ششم: روشهای بررسی ژنومی و اپیژنوم : شامل اساس روشهای تعیین توالی کلاسیک و مدرن
جلسه هفتم: تغییرات اپیژنتیکی و روشهای تجزیه و تحلیل متیلاسیون DNA
جلسه هشتم: روشهای مورد استفاده در پزشکی قانونی و آرکئوژنتیک، پروفایلینگ DNA
جلسه نهم: اهمیت DNA میتوکندری در تکامل، مهاجرت و قومیت، بررسی STR ها
جلسه دهم: روشهای تحلیل جهش : شامل اهمیت بررسی جهشها، چند شکلیها در توالی، تکنیک HRM
جلسه یازدهم: روشهای تحلیل بیان ژن : cDNA و و اهمیت و ساخت آن، روشهای مبتنی بر RRT-PCR ، RT-PCR و
PCR برای تشخیص مولکولی، تشخیص مولکولی بیماریهای ژنتیکی، رویکردهای ریزآرایه در تحلیل بیان ژن ،
روشهای تحلیلی بیان ژنها
جلسه دوازدهم: تشخیص پاتوژنها نظیر انواع ویروسها و سایر عوامل عفونی، تشخیص فلور میکروبی در صنایع غذایی
جلسه سیزدهم: تکنیکهای مبتنی بر آنتی بادی و فلورسنت : تکنیک فلوسایتومتری
جلسه چهاردهم: پروبهای فلورسنت، تکنیک ایمونوهیستوشیمی IHC
جلسه پانزدهم: روشهای پروتئینی و آنزیمی : تکنیک الایزا، طیفسنجی جرمی پروتئین
جلسه شانزدهم: روشهای سیتوژنتیک : روشهای کاریوتایپینگ همراه با ذکر مثال ) تشخیص ناهنجاریهای ژنتیکی،
تشخیص سرطان (
جلسه هفدهم: هیبریداسیون فلورسنس در محل: (FISH) همراه با ذکر مثال ) تشخیص ناهنجاریهای ژنتیکی، تشخیص
سرطان

هدف این درس آشنایی دانشجویان دوره زیستشناسی سلولی و مولکولی با اصول و مبانی روشهای تشخیص مولکولی است. دانشجویان پس از فراگیری این درس با اصول و مبانی روشهای تشخیص مولکولی رایج در پژوهشهای سلولی و مولکولی وکاربرد این روشهای مولکولی در تشخیص ناهنجاریها و بیماریها آشنا خواهند شد.

Wislon, K. (210), Principles and Tech niques of Biochemistry and Molecular Biology, Cambridge University Press.

جلسه اول: روش های میکروسکوپ الکترونی شامل عبوری و روبشی

جلسه دوم: روش های میکروسکوپی کانفوکال، فلورسانس، نیروی مغناطیسی و نیروی اتمی

جلسه سوم: روش های مولکولی شامل PCR و RTPCR

جلسه چهارم: روش های نوین توالی یابی اسیدهای نوکلئیک

جلسه پنجم: میکرو آرایه

جلسه ششم: روش های طیف سنجی جذبی، نشری و تفریقی (طیف سنجی های مرئی، ماورای بنفش، مادون قرمز و ...)

جلسه هفتم: روش های ایمونولوژیک

جلسه هشتم: دیالیز تعادلی و فیلترسیون

آشنایی دانشجویان کارشناسی ارشد زیست شناسی سلولی و مولکولی با مباحث بنیادی و کاربردی روش های جدید در حوزه زیست شناسی سلولی و مولکولی و همچنین تسلط آن ها بر روش های جدید در حوزه زیست شناسی سلولی و مولکولی

1. Burran S., DesRochers D. (2015). Principles of Biology I Lab Manual. Biological Sciences Open Textbooks.

2. Chitanya K.V. (2013). Cell and Molecular biology: A lab manual.

3. Heidcamp W.H. (1995). Cell Biology Laboratory Manual. Gustavus Adolphus College, St Peter, Minesota.

4. Iwasa J., Marshal W. (2016). Karp’s Cell and Molecular Biology-Concepts and Experiments. 8th ed. (Latest edition). Wiley E-Text.

1 -آشنایی با مقررات، اصول اولیه ایمنی )خطرات موجود، عوامل شیمیایی و زیستی خطرناک و قوانین عمومی ایمنی( و کار
در آزمایشگاه زیست شناسی سلولی و مولکولی
2 - آشنایی با انواع میکروسکوپها و کاربردهای آنها، ساختار میکروسکوپهای نوری و نحوه تنظیم آنها برای مشاهده نمونههای
مختلف سلولی، نحوه محاسبه بزرگنمایی کل، قطر میدان دید و حد تفکیک در میکروسکوپ نوری
3 - مشاهده و بررسی تک سلولیهای یوکاریوتی و ضمائم حرکتی آنها
4 - مشاهده و بررسی انوع سلولهای گیاهی، دیواره سلولی گیاهی، مشاهده و بررسی پلاستها )کروموپلاست، آمیلوپلاست و
کلروپلاست( مشاهده واکوئلها و بلورهای گوناگون در سلولهای گیاهی
5 - مشاهده سلولهای جانوری و اندازهگیری ابعاد )طول، عرض و قطر( سلولها و نمونه های میکروسکپی با میکروسکوپ
نوری
6 - شمارش و تعیین تعداد سلولها در بافتهای جامد و مایع و در کشتهای سلولی آزمایشگاهی
7 - آشنایی با روش تهیه اسمیر از خون، رنگآمیزی عمومی و تشخیص انواع سلولهای خونی در اسمیر تهیه شده
8 - رنگآمیزی زیستی سلولهای پوششی دهان
-9 رنگ آمیزی اختصاصی اجزاء سلولی )میتوکندری، لیزوزوم، دستگاه گلژی، شبکه آندوپلاسی خشن( و مکانیابی آنها در
سلول
10 - آزمون پریودیک اسید شیفت و مکانیابی پلیساکاریدهای سلول
11 - رنگآمیزی عمومی هسته و سیتوپلاسم با هماتوکسیلین-ائوزین در بافتها و سلولهای تثبیت شده و آزمون سیتوشیمیایی
DNA فولگن و مکانیابی
12 - مشاهده مراحل تقسیم میتوز در سلولهای ریشه پیاز و مشاهده مراحل تقسیم میوز در گلچه نارس پیاز

هدف از ارائه این درس آشنایی دانشجویان کارشناسی زیستشناسی سلولی و مولکولی با مباحث عملی در رابطه با ساختار سلول، اندامکها و بررسی فرآیندهای مختلف سلولی در سلولهای گیاهی و جانوری است. دانشجویان پس از فراگیری این درس قادر خواهند بود ساختار سلولها، اندامکها و فرآیندهای سلولی یوکاریوتی را در آزمایشگاه

به صورت عملی مورد مطالعه و بررسی قرار دهند.

فیزیک عمومی 1، بیوشیمی ساختار

-1 میراولیائی، م.، رستگاری، ع.ا. ) 1397 (. مبانی بیوفیزیک. انتشارات آییژ .

2-Phillips R., Kondev J., Theriot J., Garcia H. (2012). Physical Biology of the Cell. Garland Science

3- Kenneth C. (2019). Understanding Radiation Biology-From DNA Damage to Cancer and Radiation Risk. CRC Press.

4- Weiss T.F (1996). Cellular Biophysics. V. 1, MIT press.

بیوفیزیک، نگرش، حوزهها و ابزارها
-2 آب و محلولها و یادآوری مفاهیم مورد نیاز از شیمی فیزیک محلولها : آب و بررسی خصوصیات شیمی فیزیک آب های
درگیر در ساختارهای ماکرومولکولهای زیستی
-3 آرایش های خاص فازی، دی الکتریک، ممان دوقطبی، انواع پیوندهای هیدروژنی در شکل گیری ساختمان ماکرومولکولها،
انواع نیروهای فیزیکی دخیل در تشکیل ساختمان ماکرومولکولها . انواع بافرهای زیستی
-4 آشنایی با اصول و قوانین ترمودینامیک تعادلی و کاربرد آنها
-5 قانون اول و دوم و سوم
6 -توابع ترمودینامیکی از قبیل انتروپی و انرژی آزاد و پتانسیل شیمیایی و بررسی تعادلات
-7 ماهیت مولکولی و بیوالکتریک سیستمهای زیستی اعم از غشاء سلولی و تاثیر میدانهای الکتریکی و مغناطیسی و فعالیتهای
سلولی جهت ترمیم و همجوشی .
-8 فیزیک ماکرومولکولها و بررسی ساختمان ماکرومولکولها
-9 ماهیت بیوالکتریک مولکولی و نقش آن در ایجاد قطبیت در سیتوپلاسم و سلول و بررسی طرح ساختاری سلولهای گیاهی و
جانوری
10 - نیروهای بین ملکولی - زمان سنج ها در مقیاسهای متعدد برای اندازهگیری سرعت فرآیندهای زیستی
-11 بیوفیزیک اسکلت سلولی در گیاهان و جانوران، انتقال الکترونی و ترافیک مولکولی
12 -مکانیک سلولی و مراکز ارتباط شبکه اسکلتی با غشا و خارج سلول
-13 آشنایی با فیزیک پرتوها و اثرات زیستی پرتوهای یونیزان بر ماکرومولکولها و سلولهای مختلف و انواع بافتها سرطانزایی و
درمان سرطان به کمک پرتودرمانی
-14 نحوه اثر میدانهای مغناطیسی ایستا و جهت گیری
15 -مهاجرت و قطبیت سلولی در محیط کشت سلولهای گیاهی و جانوری
-16 بیوفیزیک سلولهای بنیادی، روشهای بیوفیزیکی شناسایی و ایجاد تمایز

هدف این درس آشنایی دانشجویان رشتههای مختلف مقطع کارشناسی زیستشناسی با علم بین رشتهای بیوفیزیک، آشنایی دانشجویان با اصول فیزیکی ماکرومولکولهای حیاتی در جانوران و گیاهان

چرخه سلولی و مسیرپیام رسانی

1. بهاروند، ح. ) 1397 (. سلولهای بنیادی )دوره 4 جلدی(. انتشارات خانه زیستشناسی

2. مقدم متین، م.، ) 1396 (. بررسی توان تمایزی سلولهای بنیادی. انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

3. Lanza R., et al. (2009). Essentials of Stem Cell Biology. 2nd ed. (Latest edition). Elsevier Inc.

-تعریف و تاریخچه سلولهای بنیادی
2 - انواع سلولهای بنیادی از لحاظ منشا و پتانسیل تمایزی
3 - سلولهای بنیادی جنینی
4 -سلولهای بنیادی مزانشیمی، پراکنش در بدن، تفاوتها
5 - IPS و دگرتمایز ) Transdifferentiation ( برنامه ریزی مجدد Reprograming
6 - فاکتورها و سازوکار تنظیمی خودنوزایی
7 - اصول استحصال و نگهداری و بانکینگ
8 - اصول تمایز، چالشها و روشهای تایید
9 - کنام سلولهای بنیادی و حفظ ذخیره در بدن
10 - سلول درمانی، پیوند و ایمنی سلولهای بنیادی
11 - نقش سلولهای بنیادی در پزشکی بازساختی به تفصیل با تمرکز بر مهندسی بافت
12 - نقش سلولهای بنیادی در سرطان با تکیه بر سلولهای بنیادی سرطانی
12 - معرفی تومورهای سلولهای جنسی
13 -تراتوما و کارسینومای جنینی
14 -اصول اخلاقی و چالشها در استفاده از سلولهای بنیادی

هدف از این درس آشنایی دانشجو با سلولهای بنیادی و انواع آنها میباشد. دانشجویان پس از فراگیری این درس توانایی بیان، تحلیل و استدلال مباحث و مفاهیم مربوط به سلولهای بنیادی را به همراه تقسیم بندیهای رایج خواهد داشت و با کاربردهای آن آشنا خواهد شد.